علت ایجاد سرفه چیست؟ روش های درمان سرفه به صورت فوری در خانه
با رسیدن فصل پاییز و کاهش تدریجی دما، هوا سردتر و خشکتر میشود و همین تغییرات محیطی، زمینه بروز مشکلات تنفسی از جمله سرفه را فراهم میکنند. باز شدن مدارس و تجمع دانشآموزان در محیطهای بسته نیز باعث شیوع بیشتر عفونتهای ویروسی و سرماخوردگی میشود که سرفه یکی از شایعترین علائم آنهاست. این وضعیت، بسیاری از خانوادهها و افراد را نگران کرده و نیاز به روشهای موثر برای کاهش سریع علائم سرفه را افزایش میدهد.
سرفه نه تنها باعث ناراحتی و خستگی میشود، بلکه در صورت طولانی یا شدید بودن، کیفیت زندگی روزمره را بهطور قابل توجهی تحت تاثیر قرار میدهد. خوشبختانه، با رعایت نکات ساده خانگی و بهرهگیری از داروهای مطمئن، میتوان سرفه را کنترل کرده و از پیشرفت مشکلات تنفسی جلوگیری کرد. در این مقاله از مجله سلامت صفادارو، به بررسی جامع روشهای درمان سریع سرفه در خانه، نکات مراقبتی برای مجاری تنفسی و راهکارهای پیشگیری در فصل پاییز میپردازیم تا شما بتوانید با آرامش و اطمینان، سلامت تنفسی خود و خانوادهتان را حفظ کنید.
سرفه چیست؟
سرفه خشک بدون ترشح خلط ایجاد میشود و معمولاً ناشی از تحریک مجاری تنفسی، آلرژی یا تماس با مواد محرک است. این نوع سرفه اغلب آزاردهنده است و ممکن است باعث خارش گلو یا احساس گرفتگی شود. از آنجا که سرفه خشک معمولاً علامت عفونت ویروسی نیست، میتوان با روشهای خانگی مانند دمنوش زنجبیل، عسل یا شربت ضد سرفه مانند شربت ضد سرفه زوفا نیاک حاوی عسل آن را تسکین داد.
انواع شایع سرفه
انواع سرفه به طور کامل شامل موارد زیر می باشند:
سرفه خلط دار
سرفه خلطدار با ترشحات مخاطی همراه است و معمولاً نشانه عفونت ویروسی یا باکتریایی در مجاری تنفسی است. این نوع سرفه به بدن کمک میکند تا ریهها و نای را از مخاط و آلودگی پاکسازی کند و سرعت بهبود آن با مراقبتهای مناسب، مصرف داروهای خلطآور و نوشیدن مایعات گرم افزایش مییابد.
-
در کودکان: برای درمان سرفههای خلطدار کودکان، شربت آیورامی کودکان گزینهای موثر است. این محصول با فرمولاسیون ملایم، به پاکسازی مخاط و کاهش التهاب مجاری تنفسی کمک میکند و مناسب استفاده روزانه کودکان میباشد.
-
در بزرگسالان: برای بزرگسالان، شربت برون کلد هلث اید یکی از بهترین گزینههاست. این شربت با خاصیت خلطآوری قوی، باعث تسهیل خروج مخاط از ریهها و کاهش شدت سرفه میشود و روند بهبود را سریعتر میکند.
سرفه شبانه
سرفه شبانه معمولاً در هنگام خواب شدت مییابد و میتواند ناشی از رفلاکس معده، آلرژی یا خشک بودن هوا باشد. این نوع سرفه به خواب فرد آسیب میزند و در بلندمدت میتواند باعث خستگی و ضعف سیستم ایمنی شود. برای کاهش سرفه شبانه، علاوه بر درمان خانگی، رعایت نکاتی مانند بالا نگه داشتن سر هنگام خواب، کاهش مصرف غذاهای تحریککننده و استفاده از داروهای مناسب میتواند موثر باشد.
سرفه مزمن
سرفه مزمن به سرفهای گفته میشود که بیش از هشت هفته طول بکشد و معمولاً نیاز به بررسیهای تخصصی دارد. این نوع سرفه ممکن است نشانه بیماریهای جدی مانند آسم، برونشیت مزمن، رفلاکس معده یا عفونتهای مداوم باشد. در چنین مواردی، مراجعه به پزشک عمومی یا متخصص ریه ضروری است و درمان سریع و دقیق میتواند از آسیبهای بیشتر جلوگیری کند.
روش های خانگی درمان فوری سرفه
در موارد خفیف یا کوتاهمدت، میتوان سرفه را با روشهای خانگی کاهش داد و حتی درمان فوری ایجاد کرد. این روشها شامل استفاده از مواد طبیعی، نوشیدنیها و تغییر سبک زندگی هستند.
۱. قرقره آب نمک
یکی از سادهترین و موثرترین روشها برای کاهش التهاب گلو و تسکین سرفه، قرقره آب نمک است. نمک خاصیت ضدالتهابی و ضدعفونیکننده دارد و باعث کاهش میکروبها و التهاب میشود. برای درمان سرفه خلطدار یا خشک، یک قاشق چایخوری نمک را در یک لیوان آب ولرم حل کرده و روزی ۳ بار قرقره کنید.
۲. زنجبیل
زنجبیل دارای خواص ضدالتهابی و ضدعفونیکننده است و میتواند التهاب مجاری تنفسی را کاهش دهد. دمنوش زنجبیل یا ترکیب عصاره آن با عسل، یکی از روشهای موثر برای درمان فوری سرفه شبانه است. این ترکیب به ویژه برای کاهش سرفههای ناشی از سرماخوردگی یا آلرژی بسیار مفید است.
۳. شیر و زردچوبه
زردچوبه یک ماده ضدالتهابی و ضد میکروبی قوی است که التهاب گلو و مجاری تنفسی را کاهش میدهد. ترکیب یک لیوان شیر گرم با نصف قاشق چایخوری زردچوبه، درمان خانگی موثر برای سرفههای طولانیمدت و شبانه است. این ترکیب را میتوان روزی ۲ بار مصرف کرد تا التهاب کاهش یابد.
۴. سیر خام
سیر خام دارای خواص ضدباکتریایی است و میتواند عفونتهای گلو را کاهش دهد. چند حبه سیر خام را بجوید یا در غذاهای سبک مصرف کنید تا سیستم ایمنی بدن تقویت شود و سرفه کاهش یابد.
۵. عسل
عسل یک ضدسرفه طبیعی است و با نرم کردن مجاری تنفسی، شدت سرفه را کاهش میدهد. ترکیب ۲ قاشق غذاخوری عسل با یک لیوان آب ولرم یا دمنوش گیاهی، راهکاری سریع و موثر برای درمان سرفههای خلطدار است. همچنین میتوان از شربت ضد سرفه زوفا نیاک حاوی عسل برای اثرگذاری سریعتر استفاده کرد.
۶. آویشن
دمنوش آویشن یکی از قویترین داروهای گیاهی برای تسکین سرفههای شدید است. آویشن خاصیت ضدالتهابی و ضدعفونیکننده دارد و به کاهش التهاب ریه و گلو کمک میکند.
۷. نوشیدنی های گیاهی و مرطوب نگه داشتن بدن
-
دمنوش زنجبیل، آویشن و مریمگلی برای تسکین سرفه موثر هستند.
-
نوشیدن آب کافی (حدود ۸ لیوان در روز) باعث هیدراته ماندن بدن و رقیق شدن خلط میشود.
-
استفاده از بخور سرد یا گرم، به خصوص با گیاهانی مانند اکالیپتوس، مجاری تنفسی را مرطوب و راحت میکند.
۸. شستشوی بینی با محلول نمک
در مواردی که سرفه با گرفتگی بینی و سینوزیت همراه است، شستشوی بینی با آب و نمک روزی ۲ تا ۳ بار به کاهش التهاب و پاکسازی مخاط کمک میکند.
بیشتر بخوانید: علل شایع بوی بد دهان چیست؟ | تشخیص و راهکارهای درمانی و پیشگیری
داروها و شربت های ضد سرفه
در برخی مواقع، روشهای خانگی به تنهایی برای کاهش سرفه کافی نیستند و استفاده از داروهای گیاهی یا شیمیایی میتواند به ایجاد درمان فوری کمک کند. انتخاب دارو مناسب به نوع سرفه، سن بیمار و شدت علائم بستگی دارد. در ادامه برخی از داروهای موثر معرفی شدهاند:
-
شربت برونکو باریج اسانس: این شربت گیاهی برای درمان سرفههای حاد بزرگسالان و کودکان بالای ۶ سال مناسب است. حاوی عصاره آویشن شیرازی و عصاره ختمی است که خاصیت خلطآوری دارد و به پاکسازی مجاری فوقانی تنفسی کمک میکند. شربت برونکو باریج اسانس باعث کاهش التهاب و تسکین گلودرد ناشی از سرفه میشود و روند بهبود را سریعتر میکند.
-
قطره سرماخوردگی پلارژین : این قطره برای کودکان طراحی شده و دارای عصاره گیاه پلارگونیوم سیدیوییدس است. قطره پلارژین علاوه بر کاهش سرفه، به درمان آبریزش بینی، گرفتگی بینی و گلودرد کمک میکند. میزان مصرف توصیه شده برای کودکان، ۱ میلیلیتر سه بار در روز است.
-
داروهای سرکوبکننده سرفه: مانند دکسترومتورفان که برای سرفههای مزمن و شدید کاربرد دارد و میتواند شدت حملات سرفه را کاهش دهد.
-
اکسپکتورانتها (خلاط آورها): این دسته دارویی به خروج خلط از پشت حلق کمک میکنند و برای سرفه های خلط دار و عفونی بسیار موثر هستند.
نکات تغذیه ای برای کاهش سرفه
-
از مصرف غذاهای چرب و سرخشده، نوشیدنیهای گازدار و کافئین خودداری کنید.
-
مصرف مرکبات تحریککننده مانند لیمو ترش و پرتقال را محدود کنید.
-
مصرف مایعات گرم و دمنوشهای گیاهی را افزایش دهید.
-
خوردن غذاهای سبک و مقوی به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک میکند.
بیشتر بخوانید: معرفی انواع شیر خشک و بهترین شیر خشک برای نوزاد
درمان سرفه شبانه و در بارداری
سرفههای شبانه معمولاً ناشی از رفلاکس معده یا تحریک مجاری تنفسی هستند. برای کاهش آن:
-
از خوردن غذاهای سنگین قبل از خواب خودداری کنید.
-
بالش را کمی بالاتر قرار دهید تا رفلاکس کاهش یابد.
-
نوشیدن دمنوشهای آرامبخش مانند زنجبیل و ترکیب شیر و زردچوبه مفید است.
در دوران بارداری، هر دارو یا روش خانگی باید تحت نظر پزشک باشد. ترکیب آب ولرم، عسل و لیمو یا نوشیدن مایعات کافی و استراحت مناسب، روشهای امن و موثر برای کاهش سرفه در این دوره هستند.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟
سرفههای طولانی، شدید یا همراه با علائمی مانند خون در خلط، تب بالا، کاهش وزن یا تنگی نفس نیاز به بررسی پزشکی دارند. بهترین راهکار، مراجعه به پزشک عمومی یا متخصص ریه است تا علت دقیق سرفه مشخص شود.
برای تهیه داروهای معتبر و مشاوره تخصصی میتوانید از داروخانه آنلاین در گرگان محصولات مورد نیاز خود را تهیه کنید یا به داروخانه دکتر صفار در گرگان مراجعه نمایید.
سوالات متداول درباره سرفه
۱. بهترین روش برای درمان سرفه در خانه چیست؟
استفاده از دمنوش های گیاهی مانند زنجبیل و آویشن، قرقره آب نمک، نوشیدن آب کافی و استراحت مناسب میتواند به تسکین سرفه کمک کند.
۲. چه زمانی باید برای سرفه به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر سرفه بیش از دو هفته طول کشید، با تب بالا، تنگی نفس یا خلط خونی همراه بود، مراجعه به پزشک ضروری است.
۳. برای سرفه کودکان چه دارویی مناسب است؟
قطره سرماخوردگی پلارژین و شربت ضد سرفه گیاهی آیورامی کودکان، برای کودکان بالای ۶ ماه مناسب هستند (تحت نظر پزشک).
۴. آیا سرفه شبانه نیاز به درمان ویژه دارد؟
بله، سرفه شبانه ممکن است ناشی از رفلاکس معده یا آلرژی باشد؛ کاهش مصرف غذاهای تحریککننده و داروهای مناسب کمککننده است.
۵. مصرف داروهای خلط آور چگونه به بهبود سرفه کمک میکند؟
این داروها خلط پشت حلق را رقیق کرده و خروج آن را آسان میکنند، بنابراین سرفههای خلطدار سریعتر تسکین مییابند.
۶. آیا استفاده از عسل برای سرفه مفید است؟
بله، ترکیب عسل با آب گرم یا دمنوش گیاهی میتواند گلو را نرم کرده و شدت سرفه را کاهش دهد، مخصوصاً برای کودکان بالای یک سال.