پسوریازیس چییست؟ | بهترین روش های پیشگیری، درمان در خانه
پسوریازیس، که اغلب به نام بیماری صدف شناخته میشود، یکی از بیماریهای پوستی مزمن و خودایمنی است که میلیونها نفر در سراسر جهان با آن دستوپنجه نرم میکنند. این بیماری زمانی رخ میدهد که سیستم ایمنی بدن بیش از حد فعال شده و باعث تکثیر سریع سلولهای پوست میشود. نتیجه این فرآیند، ایجاد لکه های ضخیم، قرمز و پوسته پوسته روی پوست است که میتواند باعث خارش، درد و ناراحتی شود. اگرچه درمان قطعی برای پسوریازیس وجود ندارد، اما با تشخیص به موقع و مدیریت مناسب، میتوان کیفیت زندگی بیماران را به میزان قابل توجهی بهبود داد.
این مقاله به بررسی دقیق علتها، انواع، علائم، روش های تشخیص و درمان پسوریازیس میپردازد و همچنین راهکارهای مراقبت روزانه برای کنترل بیماری ارائه میکند.
پسوریازیس چیست و چگونه شکل می گیرد؟
پسوریازیس یک بیماری مزمن است که در آن چرخه طبیعی بازسازی سلول های پوست به شدت کوتاه میشود. معمولاً سلول های پوست طی ۲۸ روز تجدید میشوند، اما در افراد مبتلا به پسوریازیس این فرآیند تنها در ۳ تا ۷ روز رخ میدهد. این رشد سریع سلول ها باعث تجمع آنها روی سطح پوست شده و لکههای ضخیم، قرمز و پوسته پوسته ایجاد میکند.
در پسوریازیس، التهاب ناشی از فعالیت بیش از حد سیستم ایمنی نقش کلیدی دارد. سلول های ایمنی فعال شده مولکول هایی ترشح میکنند که تکثیر سلول های پوستی را سرعت میبخشد. هرچند که علت دقیق فعال شدن نابجای سیستم ایمنی هنوز مشخص نیست، اما عوامل ژنتیکی و محیطی نقش مهمی در بروز آن ایفا میکنند.
نواحی شایع ابتلا به پسوریازیس
پسوریازیس میتواند تقریباً در هر نقطه از بدن رخ دهد، اما معمولاً پوست سر، آرنج و زانوها بیشترین درگیری را دارند. سایر نواحی شامل تنه، دست ها، پاها و حتی ناخنها میشوند. در بعضی موارد، بیماری می تواند تمام پوست بدن را تحت تأثیر قرار دهد، به ویژه در فرمهای شدید مانند پسوریازیس اریترودرمیک.
انواع پسوریازیس
پسوریازیس چند نوع اصلی دارد که هرکدام ویژگی های متفاوتی دارند:
-
پسوریازیس پلاکی
شایع ترین نوع است و با لکه های قرمز برجسته که با فلسهای سفید نقرهای پوشیده شدهاند، مشخص میشود. این لکهها معمولاً به صورت متقارن روی بدن ظاهر میشوند و بیشتر در نواحی سر، تنه، آرنج و زانو دیده میشوند. -
پسوریازیس قطرهای
این فرم بیشتر در کودکان و نوجوانان شایع است و با نقاط کوچک قرمز روی تنه و اندامها مشخص میشود. اغلب پس از عفونت دستگاه تنفسی فوقانی، به ویژه عفونت استرپتوکوکی گلو، بروز میکند. -
پسوریازیس پوسچولار
ویژگی اصلی آن برجستگی های پر از چرک یا پوسچول است که با پوست قرمز احاطه شدهاند. معمولاً دستها و پاها درگیر میشوند، اما در فرم گستردهتر ممکن است بخشهای وسیعی از بدن تحت تأثیر قرار گیرند. -
پسوریازیس معکوس
این نوع در نواحی چین های پوستی مانند زیر سینه، کشاله ران و زیر بغل ایجاد میشود. ضایعات آن صاف و قرمز هستند و تعریق میتواند شدت آنها را بیشتر کند. -
پسوریازیس اریترودرمیک
نوع نادر اما شدید پسوریازیس که تمام یا بخش بزرگی از پوست بدن را درگیر میکند. این فرم نیازمند مراقبت پزشکی فوری است زیرا میتواند با عفونتها، داروها یا آسیبهای محیطی تشدید شود.
علائم شایع پسوریازیس
لازم به ذکر است علائم پسوریازیس میتوانند در هر فرد متفاوت باشند، اما رایجترین نشانهها عبارتند از:
-
لکه های قرمز و ضخیم با پوسته های سفید-نقره ای
-
خارش و سوزش پوست
-
ترک خوردگی پوست و خونریزی احتمالی
-
تغییر شکل ناخن ها (فرورفتگی، ضخامت یا جدا شدن ناخن از بستر)
-
خستگی و کیفیت پایین خواب به دلیل ناراحتی پوست
علائم معمولاً متناوب هستند و دورههای شعلهور شدن و بهبودی را تجربه میکنند.
علت های اصلی بروز پسوریازیس
سیستم ایمنی
پسوریازیس یک بیماری خودایمنی است که در آن سلولهای T (نوعی از سلولهای ایمنی) فعال شده و باعث تحریک تکثیر سریع سلول های پوست میشوند.
ژنتیک
افرادی که دارای سابقه خانوادگی پسوریازیس هستند، احتمال بیشتری برای ابتلا دارند. برخی ژنها که در کنترل عملکرد سیستم ایمنی نقش دارند، با افزایش خطر بیماری مرتبط هستند.
عوامل محیطی و سبک زندگی
عوامل زیر میتوانند ریسک ابتلا یا تشدید بیماری را افزایش دهند:
-
عفونتها (مانند استرپتوکوک و HIV)
-
برخی داروها (داروهای قلبی، مالاریا و داروهای روانپزشکی)
-
چاقی و اضافه وزن
-
سیگار و الکل
-
آسیب های پوستی و تحریکات فیزیکی
-
استرس و تغییرات هورمونی
مقاله پیشنهادی: تاثیر خواب و استرس بر پوست
عوارض جانبی و بیماری های مرتبط با پسوریازیس
افراد مبتلا به پسوریازیس ممکن است در معرض بیماری های دیگری نیز قرار بگیرند، از جمله:
-
آرتریت پسوریاتیک: شکل مزمن التهاب مفاصل
-
حوادث قلبی-عروقی: حملات قلبی و سکته
-
اختلالات روحی: اضطراب، افسردگی و کاهش عزت نفس
-
بیماری های متابولیک و چاقی
-
اختلالات کبدی، کلیوی و چشمی (یووئیت)
روش های تشخیص پسوریازیس
تشخیص پسوریازیس معمولاً توسط متخصص پوست انجام میشود و شامل مراحل زیر است:
-
معاینه فیزیکی پوست، پوست سر و ناخنها
-
سابقه پزشکی فرد و خانواده
-
سوال در مورد عوامل محرک اخیر مانند عفونتها، داروها یا استرس
-
نمونهبرداری پوست (بیوپسی) برای رد سایر بیماری های پوستی
تشخیص زودهنگام به کنترل سریعتر علائم و پیشگیری از عوارض کمک میکند.
انواع روش های درمان پسوریازیس
با وجود اینکه درمان قطعی وجود ندارد، روشهای مختلفی برای مدیریت علائم و کاهش شعله ور شدن بیماری در دسترس هستند:
درمان های دارویی
-
داروهای موضعی: کرمها، لوسیونها مانند لوسیون بدن پسوریازیس سریتا و فومها شامل کورتیکواستروئیدها، ویتامین D و رتینوئیدها.
-
داروهای خوراکی و بیولوژیک: شامل داروهای سیستمیک و داروهای بیولوژیک که بخش خاصی از سیستم ایمنی را هدف قرار میدهند.
فتوتراپی
استفاده از نور فرابنفش تحت نظارت پزشک، معمولاً برای نواحی وسیع پوست یا افرادی که درمان موضعی کافی نبوده، توصیه میشود.
مراقبت های روزانه برای کنترل پسوریازیس
-
مرطوب نگه داشتن پوست: استفاده از لوسیون و کرم مرطوب کننده پسوریازیس بعد از حمام، حتی زمانی که پوست هنوز کمی مرطوب است.
-
کنترل وزن: چاقی میتواند علائم را تشدید کند.
-
ترک سیگار و محدود کردن الکل برای کاهش تحریک پوست.
-
محافظت در برابر آفتاب: نور خورشید میتواند مفید باشد، اما آفتاب بیش از حد مضر است.
-
مدیریت استرس: ورزش، مدیتیشن و مشاوره روانشناختی کمککننده است.
-
پرهیز از آسیبهای پوستی و داروهای محرک
محصولات تخصصی برای کمک به مدیریت پسوریازیس
برای بهبود وضعیت پوست، استفاده از محصولات متخصص و مورد تایید پزشکان میتواند کمککننده باشد. یکی از محصولات موجود در بازار که توسط داروسازان توصیه میشود، لوسیون بدن پسوریازیس سریتا مدل Derma PSO است که با ترکیبات مرطوبکننده و تسکیندهنده التهاب، به کاهش پوستهریزی و خارش کمک میکند.
همچنین کرم پسوریازیس سریتا برای استفاده موضعی و کاهش تحریک و خشکی پوست طراحی شده است و میتواند به بهبود قابلتوجه علائم کمک کند.
مراجعه منظم به پزشک و پیروی از درمان
حتی اگر علائم پسوریازیس کاهش یافته باشند، ادامه درمان طبق توصیه پزشک ضروری است. مراجعه منظم به پزشک و مشاوره تخصصی باعث میشود:
-
پیشرفت بیماری کنترل شود
-
از شعلهور شدن ناگهانی جلوگیری شود
-
روشهای درمانی بهینه و ایمن انتخاب شود
افراد مبتلا میتوانند به صورت حضوری به داروخانههای معتبر در گرگان مراجعه کنند و با دریافت مشاوره دقیق، بهترین محصولات و درمانهای موجود را تهیه نمایند. همچنین امکان دریافت مشاوره آنلاین از طریق داروخانههای معتبر فراهم است تا از خدمات حرفهای و پشتیبانی علمی بهرهمند شوند.
تفاوت پسوریازیس و اگزما
اگرچه هر دو باعث خارش پوست میشوند، تفاوتهای کلیدی شامل:
-
پسوریازیس: لکههای قرمز و پوستهپوسته با حاشیه مشخص، پوست ضخیمتر
-
اگزما: لکههای قرمز با حاشیه نامشخص، خارش شدید و ممکن است ترشح داشته باشد
تشخیص دقیق توسط پزشک کمک میکند درمان صحیح انتخاب شود.
زمان مراجعه فوری به پزشک
لازم است در شرایط زیر سریعاً به پزشک مراجعه کنید:
-
درد یا تورم مفاصل
-
گستردگی ضایعات در بدن
-
تأثیر بیماری روی فعالیتهای روزانه
-
عدم پاسخ به درمان یا تشدید بیماری
سخن پایانی
پسوریازیس یک بیماری مزمن و خودایمنی است که با علائم متغیر و دوره ای ظاهر میشود. تشخیص به موقع، مدیریت محرکها، درمان دارویی مناسب و مراقبت روزانه میتواند به کاهش شدت علائم و بهبود کیفیت زندگی کمک کند.
افراد مبتلا میتوانند به صورت حضوری یا آنلاین از داروخانه های معتبر در گرگان مشاوره دریافت کنند و با راهنمایی کارشناسان، بهترین و باکیفیتترین محصولات را برای مدیریت علائم خود انتخاب کنند. پیگیری منظم درمان و مشاوره حرفهای، کلید زندگی راحت و مدیریت مؤثر پسوریازیس است.




