۱۷ خاصیت علمی اسیدهای چرب امگا ۳ برای بدن و مغز
اسیدهای چرب امگا ۳ گروهی از اسیدهای چرب چند غیراشباع هستند که نقشی حیاتی در سلامت بدن، بهویژه مغز، قلب و سیستم ایمنی دارند. این ترکیبات بهطور طبیعی در برخی مواد غذایی مانند ماهیهای چرب، دانهها و مغزها یافت میشوند، اما بسیاری از افراد در رژیم غذایی روزانهی خود مقدار کافی از این اسیدها دریافت نمیکنند. پژوهشهای علمی نشان دادهاند که دریافت کافی امگا ۳ میتواند تأثیرات قابلتوجهی بر سلامت جسمی و روانی داشته باشد. در ادامه، ۱۷ خاصیت مهم امگا ۳ بر اساس مطالعات علمی معتبر را مرور میکنیم.
۱. کاهش افسردگی و اضطراب
مطالعات نشان میدهد افرادی که سطح بالاتری از امگا ۳ در خون دارند، کمتر در معرض افسردگی و اضطراب قرار میگیرند. بهویژه نوع EPA از امگا ۳ در بهبود خلقوخو مؤثرتر است و حتی برخی پژوهشها اثر آن را با داروهای ضدافسردگی مقایسه کردهاند.
۲. بهبود سلامت چشم
DHA، یکی از اجزای مهم امگا ۳، بخش اصلی شبکیهی چشم را تشکیل میدهد. کمبود آن میتواند به اختلالات بینایی منجر شود. مصرف کافی امگا ۳ با کاهش خطر ابتلا به تباهی لکهی زرد مرتبط است که یکی از علل اصلی نابینایی در سالمندان به شمار میرود.بهعنوان نمونه، کپسول امگا ویژن دانا یکی از محصولات شناختهشده در بازار است که علاوه بر تأمین نیاز روزانه بدن به امگا ۳، به سلامت چشم و بهبود عملکرد مغزی نیز کمک میکند.
۳. کمک به رشد مغز جنین
اسیدهای چرب امگا ۳ برای رشد مغز و چشم جنین ضروری هستند. مادرانی که در دوران بارداری مقدار کافی امگا ۳ مصرف میکنند، فرزندانی با هوش بالاتر، مهارتهای اجتماعی بهتر و مشکلات رفتاری کمتر دارند.
۴. حمایت از سلامت قلب و عروق
امگا ۳ یکی از شناختهشدهترین مواد برای بهبود سلامت قلب است. این ترکیب میتواند:
-
سطح تریگلیسیرید را کاهش دهد.
-
فشار خون را پایین بیاورد.
-
کلسترول خوب (HDL) را افزایش دهد.
-
از تشکیل لختههای خونی جلوگیری کند.
این اثرات باعث میشوند خطر سکته و بیماریهای قلبی در مصرفکنندگان منظم امگا ۳ کمتر باشد.
بیشتر بخوانید: ضرورت استفاده از مکمل های غذایی برای بدن | معرفی بهترین مکمل ها
۵. کاهش علائم ADHD در کودکان
برخی کودکان مبتلا به اختلال کمتوجهی و بیشفعالی، سطح پایینتری از امگا ۳ دارند. مطالعات نشان دادهاند که مصرف مکملهای امگا ۳ میتواند تمرکز، حافظه و کنترل رفتار را در این کودکان بهبود بخشد.
۶. بهبود سندرم متابولیک
سندرم متابولیک مجموعهای از مشکلات شامل چاقی شکمی، مقاومت به انسولین و افزایش فشار خون است. مصرف امگا ۳ میتواند با کاهش التهاب و بهبود مقاومت به انسولین، به مدیریت این وضعیت کمک کند.
۷. کاهش التهاب مزمن
التهاب طولانیمدت یکی از دلایل اصلی بیماریهای مزمن مانند سرطان و بیماری قلبی است. امگا ۳ با کاهش تولید مواد التهابی در بدن، اثرات ضدالتهابی قدرتمندی دارد.
۸. کاهش خطر بیماریهای خودایمنی
در بیماریهای خودایمنی، سیستم ایمنی به اشتباه به سلولهای سالم بدن حمله میکند. دریافت کافی امگا ۳ در کودکی میتواند خطر ابتلا به دیابت نوع ۱ و سایر بیماریهای خودایمنی مانند لوپوس و پسوریازیس را کاهش دهد.
۹. حمایت از سلامت روان
کمبود امگا ۳ در بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی و اختلال دوقطبی شایع است. مصرف مکملهای امگا ۳ میتواند تغییرات خلقی و رفتارهای خشن را در این بیماران کاهش دهد.
۱۰. کاهش خطر آلزایمر و زوال عقل
مطالعات نشان میدهند مصرف منظم امگا ۳ میتواند سرعت کاهش عملکرد شناختی در سالمندان را کند کند و خطر آلزایمر را پایین بیاورد.
۱۱. کاهش خطر برخی سرطانها
پژوهشها نشان دادهاند افرادی که بیشتر امگا ۳ مصرف میکنند، کمتر در معرض سرطان رودهی بزرگ، پروستات و سینه قرار دارند.
۱۲. کاهش علائم آسم
امگا ۳ میتواند التهاب مجاری تنفسی را کاهش دهد و احتمال حملات آسم را در کودکان و نوجوانان پایین بیاورد.
۱۳. کاهش چربی کبد
بیماری کبد چرب غیرالکلی یکی از مشکلات رایج ناشی از چاقی است. امگا ۳ میتواند میزان چربی و التهاب کبد را بهطور چشمگیری کاهش دهد.
۱۴. تقویت استخوانها و مفاصل
امگا ۳ جذب کلسیم در استخوانها را افزایش میدهد و میتواند خطر پوکی استخوان را کاهش دهد. همچنین در بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید، مصرف امگا ۳ با کاهش درد و افزایش تحرک مفاصل همراه بوده است.
بیشتر بخوانید: نقش حیاتی ویتامین ها در رشد کودکان و نوجوانان | از تأمین نیازهای تغذیه ای تا پیشگیری از اختلالات رشدی
۱۵. کاهش درد قاعدگی
زنانی که امگا ۳ مصرف میکنند، معمولاً درد کمتری در دوران قاعدگی تجربه میکنند. حتی برخی تحقیقات نشان دادهاند که اثر امگا ۳ از ایبوپروفن در تسکین درد قاعدگی قویتر است.
۱۶. بهبود کیفیت خواب
سطح پایین امگا ۳ با اختلالات خواب، از جمله آپنه خواب، مرتبط است. مصرف امگا ۳ میتواند تولید هورمون ملاتونین را تنظیم کرده و به بهبود کیفیت و طول خواب کمک کند.
۱۷. حفظ سلامت پوست
DHA و EPA نقش مهمی در سلامت پوست دارند. این ترکیبات با حفظ رطوبت، کاهش پیری زودرس و محافظت از پوست در برابر اشعه فرابنفش، به داشتن پوستی شاداب و جوان کمک میکنند.
علائم کمبود امگا ۳
-
خشکی و حساسیت پوست
-
افسردگی و اضطراب
-
خشکی چشم
-
درد مفصلی و گرفتگی عضلات
-
تغییر در حجم و کیفیت مو
منابع غذایی غنی از امگا ۳
برای دریافت طبیعی امگا ۳ میتوانید از این خوراکیها استفاده کنید:
-
ماهیهای چرب (سالمون، ساردین، ماکارل)
-
دانه چیا و بذر کتان
-
گردو
-
روغن ماهی و روغن کبد ماهی
-
زرده تخممرغ و دانه شاهدانه
نحوه مصرف مکمل های امگا ۳
دوز مصرفی مکملهای امگا ۳ بسته به سن، وضعیت سلامت و توصیه پزشک میتواند متفاوت باشد. در حالت کلی:
-
معمولا روزانه ۱ تا ۲ کپسول همراه با وعده غذایی و یک لیوان آب مصرف میشود.
-
بهتر است مکمل امگا ۳ را همراه غذاهایی که حاوی چربی سالم هستند (مثل روغن زیتون یا ماهی) بخورید تا جذب آن بهتر شود.
-
از مصرف بیش از مقدار توصیهشده خودداری کنید، زیرا دوزهای بالای امگا ۳ ممکن است باعث رقیق شدن خون یا مشکلات گوارشی شوند.
-
زنان باردار، شیرده، افراد با سابقه مشکلات قلبی یا کسانی که داروهای رقیقکننده خون مصرف میکنند، حتما باید قبل از مصرف با پزشک مشورت کنند.
سخن پایانی
اسیدهای چرب امگا ۳ از ضروریترین ترکیبات برای بدن انسان هستند و کمبود آنها میتواند مشکلاتی جدی در سلامت روان، قلب، چشم، مفاصل و پوست ایجاد کند. مصرف منظم منابع غذایی سرشار از امگا ۳ یا استفاده از مکملهای معتبر میتواند به بهبود کیفیت زندگی کمک کند.


